- Lexim dhe përvetësim i aktivitetit në materiale dhe program;
- Përgatitje e materialeve të nevojshme për aktivitetet që do zhvillohen në klasë;
- Përgatitje e mjedisit didaktik dhe fizik, si dhe e atmosferës së këndshme dhe bashkëpunuese në klasë.
- Çka kuptojmë me termin shtypje në jetën e përditshme?
- Si krijohet shtypja?
- Çka quajmë shtypje?
- Si ndikon forca në shtypje?
- Si ndikon sipërfaqja në shtypje?
- Çka thotë ligji i Paskalit?
- Si shprehet matematikisht ligji i Paskalit?
- Cila është njësia për matjen e shtypjes?
- Si përfitojmë forcën dhe sipërfaqen nga ligji i Paskalit dhe njësitë e tyre?
- Analizë e shembujve nga jeta e përditshme në zbatim të ligjit të Paskalit.
Demonstrimi 2: Krijimi i shtypjes së gazit
Shtypja e gazit që formohet gjatë reaksionit kimik midis uthullës dhe bikarbonatit të natriumit.
Secilit grup i shpërndahet një shishe uji, uthull dhe një balonë që përmban bikarbonat natriumi. Kërkohet nga ta që shishen ta mbushin me një sasi të caktuar uthulle, më pas në katër balona vendoset nga një lugë bikarbonat natriumi. Balonat do t’i vendosin me kujdes në grykën e shishave, pa e derdhur ende bikarbonatin në uthull. Pastaj balonat do t’i ngrejnë, në mënyrë që bikarbonati të bjerë brenda uthullave. Menjëherë fillon një reaksion kimik që çliron gaz dioksid karboni (CO2) dhe me këtë rast ndodhë fryerja e ballonës.
Mësimdhënësja nga secili grup kërkon përgjigjie mbi atë se çka po vërejnë. Pasi të merr përgjigjiet u thotë se është zhvilluar një reaksion kimik që çliron gaz dioksid karboni (CO2) dhe me këtë rast ndodhë fryerja e ballonës. Ky gaz nuk ka nga të dalë, prandaj ushtron shtypje brenda shishave dhe fryn balonën si rezultat qe gazi i krijuar do ta rrit shtypjen në hapësirën e mbyllur të shishes.
Mësimdhënësja potencon se:
- Gazi që krijohet ushtron shtypje në të gjitha drejtimet.
- Shtypja e gazit është shkak i fryrjes së balonës.
- Në një hapësirë të mbyllur, kur rritet sasia e gazit, rritet edhe shtypja.
Pasi të ketë pyetur nxënësit se çfarë kanë vërejtur kë këtë rast, mësimdhënësja e thekson se, shtypja në lëngje bartet njësoj në të gjitha drejtimet.
Aktiviteti 3: Shtypja në veprim - Lëvizja e karrigeve
Kohëzgjatja: 10 minuta
Qëllimi i këtij aktiviteti është që nxënësit të kuptojnë se shtypja rritet me forcën dhe ndikon në vështirësinë e lëvizjes së trupave mbi sipërfaqe. Marrim dy nxënës vullnetarë që secili të marrë nga një karrige bosh, dhe në momentin që mësimdhënësja jep sinjalin, ata do të zhvendosin karriget nga një pozitë në tjetrën, duke u matur koha e lëvizjes së tyre. Pastaj, mbi secilën karrige vendosen nga një shishe me ujë (shishe e hapur - shtim i peshës). Dy nxënësit përsërisin lëvizjen, pa e rrëzuar shishen, në të njëjtën distancë, dhe përsëri matet koha e lëvizjes.
Më pas bëjmë një diskutim me anë të pyetjeve reflektuese:
- A ishte më e lehtë apo më e vështirë herën e dytë?
- Si ndikoi pesha shtesë (forca) në lëvizjen e karriges?
- Çfarë ndodhi me shtypjen mbi dysheme, cila shtypje ishte më e madhe?
- A u rrit shtypja kur u shtua pesha?